Vertrouwen, de fundering van een succesvol team

'Wat vind je ervan dat een deel van de teamleden zich niet laat horen?’ vraag ik.

‘Lastig’ zegt hij.

‘Wat maakt dat je dat lastig vindt?’

‘Nou, gewoon heel moeilijk.’

Tijdens deze training teamontwikkeling merk ik opnieuw het gebrek aan vertrouwen. Het niet open naar elkaar durven zijn. Vertrouwen is de basis van een goed lopend team. Als dat er niet is, voelt alles als een worsteling.

Wat is het eerste woord dat bij je opkomt als jij aan het woord bent en steeds dezelfde mensen niet reageren?’ vraag ik.

‘Ik weet het niet’ zegt hij.

‘Er is geen goed of fout, ik ben gewoon nieuwsgierig,’ stel ik hem gerust.

Hij kijkt de groep rond, beetje over de hoofden heen, en dan weer naar mij.

'Ik ben vaak de eerste die reageert en dan krijg ik ook alles over me heen. Dat is niet altijd fijn, maar het is gewoon zo. Dat heb ik altijd al gehad. Ik vind het een beetje makkelijk om niet te reageren,’ zegt hij terwijl hij omlaag staart.

Ik merk aan alles dat we er nog niet zijn. De woorden ‘beetje makkelijk’ zijn te licht, ze kloppen niet met zijn lichaamstaal.

'Is dat werkelijk wat je ervan vindt, een beetje makkelijk? Of vind je het laf?'

Hij deinst iets achteruit en kijkt snel rond, waarbij hij vliegensvlug de groep peilt. Mijn woordkeus doet iets met hem.

'Nou nee, zo zou ik het niet direct noemen.'

Ik realiseer me dat de lijn tussen open zijn en weer dichtklappen heel dun is. Ik besluit niet door te vragen naar een beter passend woord.

'Je bent de eerste die reageert en het zijn weer dezelfde teamleden die niet reageren,’ zeg ik. ‘Je denkt “lekker makkelijk”, en wat denk je nog meer?’

‘Je kan toch wel je mening geven! Waarom zeggen ze nou niks?’ antwoord hij.

De vraag blijft in de lucht hangen.

‘Heb je het wel eens gevraagd waarom iemand zich niet laat horen?’

‘Nee, eigenlijk niet.’

Ik stel de vraag aan de groep en wat volgt, is een open gesprek.

Aannames of vragen?

Het is iets wat ik vaker zie. We denken te weten wat de ander denkt en vinden daar iets van. Als we die aannames niet checken, en vragen of het klopt, werken we in een schijnwerkelijkheid. En daar gaat veel tijd en energie aan verloren.

Totdat we erover gaan praten, en zonder direct te oordelen vragen gaan stellen. Dan ontstaat er een écht gesprek. Waarin we dichter bij elkaar komen, en elkaar werkelijk leren kennen.

Wat vertrouwen echt betekent

Als ik het over vertrouwen heb, bedoel ik niet: 'ik weet zeker dat je doet wat je belooft.' Dat is betrouwbaarheid.

Ik bedoel de veilige plek. Waar je open kunt zijn. Waar je kunt vertellen waar je mee zit, zonder direct een oordeel te krijgen. Waar je om hulp kunt vragen en eerlijke feedback durft te geven.

Dat soort vertrouwen ontstaat niet vanzelf. Het vraagt tijd, aandacht en de bereidheid om het gesprek aan te gaan.

Wat je eraan kunt doen

Praat er niet alleen over, maar doe er wat aan

Veel teams benoemen dat de veiligheid ontbreekt. Dat is een begin, maar niet genoeg. Vertrouwen dwing je niet af door het belang ervan te benadrukken of het tot kernwaarde uit te roepen. Je moet er iets aan doen. Vertrouwen bouw je op door elkaar beter te leren kennen en samen positieve ervaringen te creëren.

Leer elkaar echt kennen

Je zou ervan opkijken hoe weinig teamleden soms van elkaar weten. Laat mensen iets vertellen over zichzelf, iets persoonlijks. Wat ze energie geeft. Wat ze stress oplevert. Hoe ze reageren als het druk is. Wat hun overlevingsreflex is. Die kennis maakt het makkelijker om elkaar te begrijpen, en sneller te vergeven.

Ontdek elkaars sterke punten

Weten waar iemand goed in is, maakt het makkelijker om hulp te vragen. Breng in kaart welke kwaliteiten er in het team aanwezig zijn. Bij wie kan je waarvoor terecht. Zodat je in gesprek kunt gaan met iemand die de dingen anders ziet dan jij. Een drijfveren- of persoonlijkheidstest kan hieraan bijdragen.

Kies activiteiten die iets opleveren

Klassieke teambuilding activiteiten: zoals vlotten bouwen of een barbecue. Vind niet iedereen leuk, en de vertaalslag naar het werk is lastig. Kies liever iets wat een echt probleem oplost of een bruikbare vaardigheid oplevert. Dan pluk je er maanden later nog de vruchten van.

Terug naar de training

Na dat open gesprek was er iets veranderd in de zaal. Niet groot, niet dramatisch. De lucht was wat lichter. Teamleden keken elkaar anders aan.

Zo werkt vertrouwen. Het begint met één vraag die je wél stelt.

Wil je aan de slag met vertrouwen en teamontwikkeling? Bel me, ik help je graag verder. 06 533 505 68.